نژاد گاو سیستانی یکی از بهترین نژادهای گاو ایرانی است که زادگاه و محل پرورش اصلی آن، منطقه سیستان و بلوچستان بوده است. اصلی ترین پراکنش این نژاد در منطقه سیستان، دشت هامون، خاش و زاهدان است. این گاو یک نژاد گوشتی بوده که طعم گوشت آن با دیگر نژادهای متفاوت است. این گاوها بسیار مقاوم بوده و میتوانند در شرایط مختلف، طوفان و کم آبی را تحمل نمایند. در این مطلب قصد داریم شما را ویژگی های مختلف این نژاد آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

تاریخچه

گاو سیستانی یکی از اصیل ترین و قدیمی ترین گاوهای ایرانی است که قدمتی تاریحی و باستانی دارد. کاوش های بدست آمده از شهر سوخته نشان میدهد که این گاوها در ۵ هزار سال پیش در این منطقه پروش داده میشدند. آثار بدست آمده از این شهر مانند مجسمه های گاو کوهان دار سفالی مربوط به ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح نشان دهنده تاریخی باستانی در پرورش این دامها بوده است. در گذشته دریاچه هامون بسیار پرآب بود و این گاوها در نیزارها و مراتع اطراف آن پرورش داده میشدند اما پس از خشک شدن دریاچه هامون و از بین رفتن این پوشش های طبیعی تعداد این دامها به شدت کاهش پیدا کرد و دامپروری منطقه از رونق افتاد.

پرورش گاو سیستانی

پرورش گاو سیستانی بسیار آسان و کم هزینه است. این دامها را میتوان بدون سرپناه و سایبان و به صورت باز هم نگهداری کرد. البته بهتر است بخشی از فضای محل نگهداری این گاوها دیوارکشی و سرپوشیده باشد تا در فصول سرد سالها این دامها حفاظت لازم را داشته باشند. تغذیه این دامها کم هزینه بوده و خوراک اصلی آنها برگ ها و سرشاخه های نی است که دامداران آنها را خشک و انبار میکنند تا در زمستان نیز گاوها را با آن تغذیه کنند. به طور معمول این گاوها به همان روش سنتی تغذیه میشوند اما برخی گاوداران دانه جو را نیز به تغذیه این دامها اضافه میکنند.  

نژاد گاو سیستانی

ویژگی های ظاهری گاو سیستانی

نژاد گاو سیستانی جثه بزرگی دارد و یکی از درشت اندام ترین گاوهای ایران است. مهمترین ویژگی ظاهری این گاوها کوهان دار بودن آنهاست. این گاوها دارای یک کوهان بزرگ و گوشتی بوده که در نوع نر آنها بزرگتر است. اغلب گاوهای نر و ماده سیستانی فاقد شاخ بوده و یا شاخ هایی کوتاه دارند. رنگ بدن این گاوها غلبا سیاه و در مواردی ابلق، خاکستری و خرمایی میباشد. گاوهای سیستانی دارای غبغبی بلند و پر چین بوده که از زیر گردن تا زیر قفسه سینه و میان دست ها امتداد می یابد. گاوهای نر سیستانی غبغب بزرگتری نسبت به گاوهای ماده دارند.

ویژگی های وزنی نژاد گاو سیستانی

همانطور که اشاره شد گاوهای سیستانی نژادی گوشتی هستند که برای پرورابندی نیز بسیار مناسب میباشند. میانگین افزایش وزن روزانه گوساله های این نژاد ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ گرم است که مقداری قابل توجه میباشد. راندمان تولید گوشت در این گاوها حدودا ۷۳ درصد میباشد. گوساله های نر این نژاد در زمان بلوغ به وزنی در حدود ۴۰۰ کیلوگرم میرسند و پس از آن زمان سرعت رشد آنها به یک باره کاهش می یابد و درصد چربی به لاشه شان افزایش می یابد. بنابراین بهترین زمان برای فروش و کشتار گوساله های نر این نژاد زمانی است که به وزن ۴۰۰ کیلوگرم میرسند.

مقایسه گاو هلشتاین و گاو سیستانی

گاوهای این نژاد در طی یک دوره پرواربندی وزنی در حدود ۲۰۰ تا ۴۰۰ کیلوگرم وزن کسب کرده و راندمان وزنی بسیار خوبی دارند. از مهمترین ویژگی های این گاو ها در بحث پرورابندی میتوان به رشد ایده آل روزانه، ضریب تبدیل غذایی بالا، بازدهی خوب لاشه و بازدهی گوشت اشاره کرد که موجب شده این گاوها را حتی با گاوهای هلشتاین مقایسه کنند. گاوهای نر این نژاد نسبت به گاوهای ماده این نژاد دارای ران هایی پهن و بزرگ و برجسته بوده که گوشتی بسیار باکیفیت دارد.

سخن پایانی

در بحث مقایسه هزینه تغذیه گاوهای سیستانی و هلشتاین نیز گفته میشود به علت ظریف بودن استخوان های گاو سیستانی نسبت به گاو هلشتاین، هزینه تهیه خوراک این گاوها ۲ درصد ارزانتر بوده که این مساله از نظر اقتصادی برای گاوداران بسیار حائز اهمیت است. گاوهای سیستانی را میتوان مقاومترین و بهترین نژاد گاو گوشتی در ایران دانست که میتوان با سرمایه گذاری بر روی آنها طرح های پرواربندی بسیار موفقی را اجرا نمود.


فرشاد ذوقی

کار من دامداری است گهگاهی هم مطلبی درباره گوسفندان مینویسم

0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *