آشنایی با نژاد گوسفندان ایرانی

گوسفندان زیادی در جهان وجود دارد که از لحاظ شکل ظاهری و نوع گوشت و پشم دسته بندی شده اند. به نوعی تفاوت بین گوشت و پشم و ظاهر هر گوسفند را نژاد گوسفند می نامند. با این حال در ایران نژادهای مختلف گوسفند وجود دارد. گوسفندان ایرانی را از لحاظ پشم جزو گوسفندان پشم ضخیم مناسب برای بافتن قالی می نامند.

آشنایی با نژاد گوسفندان ایرانی

گوسفند نژاد آتابای ( دالاق)

زادگاه گوسفند آتابای استان گلستان است که به زبان ترک ها دالاق نامیده می شود. گوسفند دالاق از جفت گیری گوسفند زل با گوسفندان ترکمن حاصل شده است.

  1. رنگ گوسفند در بدو تولد سیاه و قهوه ای تیره و در سن بلوغ رنگ متمایل به شکری
  2. برآمدگی روی بینی گوسفند دالاق کاملا مشهود است.
  3. گوسفند دالاق دارای دنبه ای متوسط و دنبالچه کوچک با خمیدگی S است

گوسفند نژاد افشاری

زادگاه اصلی این نژاد گوسفند ایرانی زنجان است ولی به دلیل مقاومت بالا در برابر سرما و قدرت بالای دوقلوزایی گوسفند بیشتری فروش و پرورش را در کشور دارد. این نژاد گوسفند را در کردستان، آذربایجان غربی و شرقی و حتی کرمانشاه و همدان می توانید پیدا کنید.

  1. گوسفند افشاری رنگی قهوه ای متمایل به تیره یا قهوه ای روشن دارد.
  2. پشت گوسفند، پشت گردن و روی دنبه و دنبالچه گوسفند پر از پشم می باشد.
  3. زیر گردن و زیر شکم این نوع گوسفند بدون پشم است و کاملا رنگ تیره می باشد.
  4. قوچ و میش گوسفند افشاری شاخ ندارد و میش افشاری دارای گردنی دراز و قوچ افشاری گردنی ضخیم و قوی دارد.
  5. گوسفندان افشاری گوشی دراز در عین حال برخی اوقات نیمه گوش دراز هستند.

بهترین نژاد گوسفند ایرانی برای پرواربندی نژاد افشاری است. به دلیل کیفیت گوشت بالا و سرعت رشد و همچنین درصد دوقلوزایی بالای این نژاد جزو پرفروش ترین نژاد گوسفند ایران محسوب می شود.

گوسفند نژاد بلوچی

این نژاد گوسفند بیشترین جمعیت گوسفند در ایران شامل می شود. ده درصد از جمعیت گوسفندان ایرانی را نژاد بلوچی شامل می شود. البته به دلیل کیفیت گوشت و پشم آنرا جزو گوسفندان گوشتی- پشمی می نامند.

  1. درصد باروری در گوسفند ۸۵ تا ۹۰ درصد، درصد زایش ۸۰ تا ۸۲ درصد
  2. درصد دوقلوزایی در گوسفند ۵ تا ۶ درصد
  3. درصد چند‌قلوزایی ۳ تا ۴ درصد
  4. فصل زایش از اواسط فصل زمستان شروع و تا اول فصل بهار ادامه دارد.

گوسفند نژاد تالشی

این نژاد از جفت گیری گوسفند زل با نژاد مغانی به وجود آمده است.زادگاه اصلی آن طالش گیلان است.

نژاد گوسفند بهمنی

رنگ یکدست سفید با لکه های سیاه دور چشم و گوش جزو خصوصیات ظاهری این نژاد گوسفند است. این نژاد گوسفند گوشتی است.

گوسفند نژاد قشقایی

جزو بهترین نژاد گوسفندان چند قلوزا در ایران محسوب می شود. گوسفندان قشقایی منشا قشقاق استان فارس است.

  1. فصل زایش این گوسفند بیشتر در زمستان و پاییز می باشد
  2. درصد زایش آنها ۸۵ درصد و باروری آنها ۹۶ درصد
  3. درصد دو قلوزایی گوسفند قشقایی ۲تا ۳ قلو می باشد
  4. نژاد گوشتی

گوسفند نژاد زل

بهترین نژاد گوسفندان بدون دنبه ایران محسوب می شود. دست و پای بلند و یک دنبالچه به شکل دم دارد. زیست بوم اصلی این گوسفند مازندران است.

گوسفند نژاد زندی

بهترین گوشت گوسفند متعلق به نژاد زندی است.

  1. این نژاد محل اصلی گوسفندان زندی در قم، ورامین، شهریار، شمیرانات، دماوند، ری، ساوه می باشد.
  2. از پوست بره گوسفندان زندی بعنوان بهترین پوست برای ساخت لباس استفاده می شود.

گوسفند سنجابی

گوسفندان سنجابی عمومآ در مناطق کوهستانی مورد پرورش قرار می گیرند. خط پرورش این گونه گوسفندان مناطق شاه کوه و رودخانه ی قره سو و روستا های اطراف مناطق قصبه و روانسر می باشد.

  1. میش و قوچ سنجابی بدون شاخ است.
  2. دارای کیفیت گوشت و پشم عالی
  3. پشم و پوستی با رنگ های سفیدی و نخودی

گوسفند شال

گوسفندانی که از نژاد شال هستند عمومآ دارای زیست بومی در منطقه ی بوئین زهرا هستند

  1. جزء گوسفندان دارای دنبه
  2. در زمان تولد دارای پشم ها و پوستی به رنگ خاکستری تیره و حتی مایل به سیاه هستند و با رشد گوسفند این رنگ پوست و پشم به شکری متمایل به خاکستری مبدل خواهد شد
  3. قوچ و میش شال بدون شاخ

فروش بره نژاد شال

گوسفند نژاد عربی

برخی گوسفند آواسی را همان گوسفند عربی می دانند. البته زیست بوم اصلی این نژاد گوسفند ایرانی منطقه خوزستان است.

  1. رنگ این گوسفند بیشتر سفید شکری و گاهی نخودی، قهوه‌ای روشن تا قهوه‌ای تیره
  2. نژاد گوشتی
  3. میانگین وزن در هنگام تولد بره ها ۱/۴ کیلوگرم و میانگین وزن پشمشان ۱/۲ کیلوگرم می باشد.
  4. درصد دوقلوزایی در نژاد گوسفند عربی ۵ درصد است.
  5. قوچ عربی دارای شاخ و میش عربی بدون شاخ

گوسفند فراهانی

جزو نژاد گوسفندان گوشتی-پشمی است. زیست بوم اصلی آن فراهان و اراک و آشتیان است.

  1. گوسفند فراهانی رنگ پشم سفید مایل به نخودی دارد
  2. اطراف چشم گوسفند فراهانی و نیز پاها و دست ها و پوزه ی گوسفند، دارای لکه هایی به رنگ سیاه می باشد. این لکه های مشکی ممکن است در اطراف گوش های گوسفند فراهانی هم وجود داشته باشد.

گوسفند فشندی

به دلیل کیفیت بالای شیر و گوشت جزو نژاد گوسفندان شیری- گوشتی نامیده می شود.

  1. فصل زایش در این نژاد زمستان است
  2. درصد باروری آن ۹۵
  3. در گوسفند فشندی درصد زایش ۹۴/۲و درصد بره زایی ۴/۱۰۸ می باشد
  4. درصد چندقلوزایی نیز ۰/۵

گوسفندان کرمانی

گوسفندان کرمانی را اغلب می توان در شهر هایی مانند جیرفت، شهر بابک، کهنوج، سیرجان و شهرستان بافت مشاهده کرد.

  1. پشم و پوستی نخودی
  2. کیفیت پشم و گوشت بالا

گوسفند نژاد کردی

جزو بهترین نژاد گوسفندان گوشتی در ایران است که زادگاه اصلی آن کردستان است. البته درصد دوقلوزایی نژاد کردی 10 درصد است و جزو بهترین نژاد گوسفندان دو قلوزا در ایران است.

نژاد گوسفندان لری بختیاری

زیست بوم اصلی این نژاد در مناطق لر نشین چهار محال بختیاری است.

  1. پشم و پوستی به رنگ سفید و یا کرم رنگ
  2. میش و قوچ بدون شاخ

گوسفندان ماکویی

گوسفند ماکویی اغلب به رنگ سفید دیده می شود که قسمت های پوزه ی گوسفند، قسمت انتهایی دست و پا و هم چنین اطراف چشم گوسفند دارای لکه هایی به رنگی مشکی می باشد.

گوسفند نژاد قره گل

به دلیل کیفیت بالای پشم جزو گوسفندان پوستی محسوب میشود. این نژاد گوسفند در بیابان های سرخس نگهداری می شود.

گوسفند سنگسری

بهترین نژاد گوشتی ایران گوسفند سنگسری است. این نژاد در روستای سنگسر شهرستان سمنان پرورش داده می شود.

  1. رنگ بدن چنین گوسفندانی از قهوه ای روشن تا قهوه ای تیره متغییر و متفاوت
  2. دنبه ی گوسفند سنگسری بسیار کوچک تر از بقیه ی نژاد های گوسفندان است و معمولآ چنین گوسفندانی فاقد دنبالچه هستند و یا دنبالچه ی بسیار کوچکی دارند
  3. قوچ و میش سنگسری بدون شاخ هستند.

گوسفند مهربان

زیست بوم اصلی ان همدان است اما در کردستان و زنجان پرورش داده می شود. بهترین نژاد گوسفند گوشتی ایران است.

  1. قوچ مهربان اکثرا دارای شاخ است اما میش مهربان بدون شاخ است.
  2. رنگ این نژاد گوسفند قهوه ای رو به تیره و روشن و سیاه است.

به دلیل درصد بالای دو قلوزایی نژاد مهربان که نزدیک به 13 درصد است حتی اقدام به تلفیق گوسفند مهربان با گوسفند رومانف می کنند.

بهترین نژاد گوسفندان دو قلوزا و چند قلوزا

  1. گوسفندان افشاری
  2. گوسفندان قشقایی
  3. گوسفندان نژاد کردی
  4. گوسفندان مهربان