روده گوسفند یکی از اجزای حلال و پرخاصیت گوسفند است که در اغلب کشورهای جهان مصارف خوارکی دارد. روده گوسفندی در تهیه انواع سوسیس و کالباس کاربرد دارد و فرآوری آن میتواند سودآوری زیادی به دنبال داشته باشد. در این مطلب قصد داریم شما را با همه خواص روده گوسفندی و نحوه فرآوری آن آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

تاریخچه

انسان ها از هزاران سال پیش از گوشت گوسفند برای طبخ انواع غذا استفاده میکردند و روده گوسفندی نیز کاربرد خوراکی زیادی داشته است. جالب است بدانید مهمترین کاربرد روده گوسفندی در گذشته استفاده از آن برای ساخت تیر و کمان بوده است. پهلوانان ایران کهن در جنگ های قدیم از تیر و کمان هایی استفاده میکردند که برای ساخت آنها از زه یا همان روده گوسفند استفاده میشد. در گذشته زهتابی یکی از مشاغل مهم بود که درواقع همان پاکسازی روده بوده است. روده گوسفند و بز خاصیت ارتجاعی داشته و بسیار محکم است و به همین دلیل در گذشته از آن برای ساخت زه ( یکی از ابزار آلات موسیقی)، عزبان، کمان حلاجی، سیم تار، شلاق چهارپایان و … استفاده میشده است.

کاربردهای متنوع روده گوسفندی

روده گوسفند منعطف و در عین حال سخت و ناگسستنی است و زهکشی و فرآوری آن نیز کاری سخت است. روده بره به دلیل باریک، کم وزن و ظریف تر بودن از روده گوسفند برای ساخت نخ بخیه جراحی، سیم تار و ویولون و … ، تارهای راکت تنیس، لاستیک های ضد پنچری، چادر شب و در بعضی ماشین آلات صنعتی کاربرد دارند. مهمترین کاربرد خوراکی روده گوسفند نیز کاربرد آن در تهیه انواع سوسیس و کالباس است که در ادامه بیشتر به آن پرداخته ایم.

تهیه سوسیس و کالباس از روده گوسفندی

مهمترین کاربرد خوراکی روده گوسفند کاربرد آن در صنعت سوسیس سازی است. سوسیس یکی از فست فودهای لذیذ و پر طرفدار است که به دلیل پخت سریع و آسان و طعم منحصر به فردش یکی از مهمترین مواد غذایی برای تولید انواع ساندویچ ها است.

تاریخچه تولید سوسیس از روده گوسفند در ایران

نخستین بار ۷۰ سال پیش گروهی از مهاجرین شوری سابق که به ایران آمده بودند و در کار فرآوری روده تخصص داشتند متوجه کیفیت بالای روده گوسفند ایرانی شدند و شروع به صادرات آن به خارج از کشور نمودند. این مهاجرین طرز ساخت روکش سوسیس از روده گوسفند را به کارگران ایرانی که در زمینه زهکشی مهارت ویژه ای داشتند آموزش دادند. روده های فرآوری شده به کشورهای شوروی، آمریکا و آلمان صادر میشد و در آنجا طی دو مرحله به صورت دستی و سپس به صورت ماشینی کالیبره و پر از آب میشد. این کالیبره ها را جدا کرده و سپس آنها را با ماشین های گوشت پرکنی پر از گوشت میکردند که در واقع همان محصول سوسیس تولید میشد.

روده گوسفند

ایران بزرگترین صادرکننده روده گوسفندی در جهان

کشور ایران به دلیل پیشینه درازش در زمینه زهکشی بهترین تولید کننده روده فرآوری شده گوسفند است و در زمینه صادرات روده گوسفند مقام نخست را در جهان دارا میباشد. متاسفانه روده گوسفند با وجود کاربردهای بی نظیر و خواص بسیارش در کشور ما کاربرد چندانی نداشته و بیشتر محصولات روده فرآوری شده ایران به کشورهای اروپایی صادر میشوند. روده فرآوری شده محصول ایران هم از نظر تولید و صادرات و هم از نظر کیفیت و کمیت رتبه اول را در جهان دارا میباشد. روده گوسفند گوشتی بسیار سالم و بهداشتی برای تهیه سوسیس و کالباس بوده و باید به عنوان یک صنعت سودآور نگاهی جدی به ارتقاء آن داشته باشیم.

شغل زهتابی در ایران

شغل زهتابی که همان فرآوری روده به روش سنتی میباشد هنوز هم در برخی نقاط ایران انجام میشود. این کار کاملا به صورت دستی انجام میشود و محصول آن از کیفیت بسیار بالایی برخودار است. روده پیش از زهتابی وزنی در حدود ۲ کیلوگرم داشته و پس از زهتابی وزن آن به ۱۰۰ گرم میرسد. برای این انجام این کار زهتاب ها معمولا مقدار زیادی روده را از مراکز کشتار دام تهیه کرده و به روش سنتی تمیز میکنند و سپس روده ها را با نمک زدن ضدعفونی میکنند.

مراحل زهتابی به روش سنتی

ابتدا تمامی حجم روده مورد نیاز از کشتارگاهها و افرادی که از روستاها به صورت مستقل خریداری میکنند تهیه و جمع آوری میشود. روده ای که به صورت مستقیم از لاشه دام خارج میشود به آن روده لشی نیز گفته میشود که حاوی محتویات شکم گوسفند است. سپس کار تخلیه روده ها باید به سرعت انجام شود زیرا اگر روده ها به سرعت تخلیه نشوند رنگ آنها عوض میشود. سپس باید روده ها را در دسته های ده تایی تقسیم بندی و جداسازی نمود. این روده ها به کارگاه لش گیری ارسال میشوند و در آنجا کارگران روده ها را با چوب خیزران تمیز کرده و سپس به کارخانه انتقال داده میشوند. کارخانه فرآوری روده باید محیطی کاملا تمیز و بهداشتی باشد و عاری از هر گونه میکروب و آلودگی باشد. در این جا روده ها بر اساس کیفیت به سه دسته A، B و C تقسیم بندی میشوند. روده هایی گوسفندی مرغوب تر از روده های بز میباشد. جالب است بدانید روده های گوسفندانی که در مناطق سردسیر بوده اند سفت تر است.

سخن پایانی

شغل زهتابی یک کار کاملا یدی بوده که میتوان با گسترش آن زمینه را برای اشتغال افراد زیادی فراهم نمود. روده های فرآوری شده در ایران بهترین و باکیفیت ترین نوع این محصول هستند که بیشتر محصولات آن به کشورهای اروپایی صادر میشود و در آنجا برای تولید سوسیس و کالباس مورد استفاده قرار میگیرند. هر چند در بسیاری از کشورهای دیگر مانند چین نیز زهتابی روده انجام میشود اما هیچکدام از این محصولات کیفیت و طعم محصول ایرانی را ندارند.


فرشاد ذوقی

کار من دامداری است گهگاهی هم مطلبی درباره گوسفندان مینویسم

0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *