معرفی انواع نژادهای بز ایرانی

معرفی انواع نژادهای بز ایرانی

بز نژاد نجدی

یکی از بهترین نژادهای بز ایرانی است که از ترکیب چند نژاد مختلف بز بوجود آمده است. این بزها بیشتر در استان خوزستان پرورش داده می شود و جمعیتی بالغ بر ۱۷۰۰۰۰۰ راس در این استان را شامل می شوند.

خصوصیات ظاهری:

این بزها دارای دست و پایی بلند و باریک بوده و سری باریک با نیمرخی صاف هستند که دو منگوله از زیر گردن آنها آویزان شده است.

بز نجدی دارای پوستی براق و لطیف با موهای کوتاه بوده و رنگ بدن آنها اغلب اغلب قهوه اي تيره و به ندرت زرد آهويي يكدست تا سفيد است. معمولا در قسمت پشت کمر آنها یک خط سیاه از پشت سر تا نوک دم کشیده شده است.

بزهای نجدی شامل دو نوع شاخ دار و بی شاخه هستند اما انواع شاخ دار آنها معمولا جمعیت بیشتری را تشکیل می دهند.

خصوصیات تولیدی:

متوسط طول دوره شیردهی این بزها ۲۰۰ روز بوده و متوسط تولید شیر آنها در طی یک دوره شیردهی ۱۸۰ لیتر می باشد. چربی شیر این بزها حدودا ۴ درصد است.

خصوصیات وزنی بز نجدی به صورت میانگین:

  • وزن بز نجدی در هنگام تولد: ۳ كيلوگرم
  • وزن بز نجدی در زمان شیرگیری: ۱۲ كيلوگرم
  • وزن بز نجدی در هنگام بلوغ: ۳۴ كيلو گرم

خصوصیات تولید مثلی بز نجدی

درصد دوقلوزایی بزهای نجدی تقریبا ۴۶ % است.

معرفی انواع نژادهای بز ایرانی

بز نژاد تالی

دومین نژاد مشهور بز ایرانی است که بیشترین پراکنش آن در شهرهای استان هرمزگان مخصوصا در شهرستانهای ميناب، بندر لنگه، بندر عباس، بندر خمیر و جزایر قشم است. حمعیت این بزها تنها در چند شهر استان و جزایر قشم حدودا ۴۰۰ هزار راس می باشد.

خصوصیات ظاهری:

بز تالی دارای دست و چایی ظریف و گوشهایی کوچک است. رنگ بدن این بزها غالبا قهوهاي سوخته تا روشن بوده و پوشش مویی کوتاه و براقی دارند. بزهای تالی فاقد شاخ می باشند.

خصوصیات تولیدی:

دوره شيردهي بز تالی حدودا ۱۲۰ روز بوده و میزان تولید شیر این بزها در طی یک دوره شیردهی به طور میانگین ۱۰۰ لیتر است.

خصوصیات وزنی:

  • متوسط وزن بز تالی در زمان تولد: ۲٫۵ كيلوگرم
  • متوسط وزن بز تالی در زمان شیرگیری: ۱۰ كيلوگرم
  • متوسط وزن بز تالی در زمان بلوغ: ۳۰ كيلو گرم

خصوصیات تولید مثلی بز تالی:

درصد دوقلوزایی در این بزها کمتر از بزهای نجدی بوده و حدودا ۲۷ % است.

بز نژاد مرخز

بزهای مرخز از مشهورترین نژادهای بز ایران بوده که بیشترین پراکنش آنها در استانهاي كرمانشاه، آذربايجان غربي، كردستان و استان های کردنشین تركيه و عراق است. جمعیت فعلی این بزها حدودا ۲۴۰۰۰ رأس است.

خصوصیات ظاهری:

رنگ بدن این بزها غالبا قهوه ای روشن تا تيره بوده و به ندرت سفيد يا نباتي و سياه است. این بزها حدقه پشم برجسته ای دارند و رنگ چشم آنها بسیار متنوع است.

بزهای مرخز دارای پاهایی باریک و کوتاه و جثه ای کوچک هستند. به جز صورت تمامی بدن این بزها با کرک پوشیده شده و در قسمت پیشانی این بزها نیز معمولا مقداری کرک دیده می شود این بزها سری متوسط و مثلی شکل و پوزه ای باریک دارند و گردن کوتاه آنها پوشیده از کرک است.

بزهای نر و ماده مرخز شاخ دار هستند اما شاخ بز نر آن ضخیم و پیچشی و شاخ بز ماده آن باریک و با پیچش ملایم است. این بزها سینه ای کم عمق و پشتی صاف دارند.

خصوصیات تولیدی:

دوره شيردهي بز مرخز ۱۹۶ روز می باشد که در این دوره زمانی حدودا ۱۵۰ ليتر شیر تولید میکند. بزهای مرخز در زمان شیرگیری ۱۵ كيلوگرم وزن داشته و در زمان بلوغ به ۴۰ كيلو گرم می رسند. شیر این بزها حدودا ۴٫۵ % چربی دارد.

خصوصیات تولید مثلی بز مرخز:

در صد دو قلوزایی بزهای مرخز ۳۳ % است.

بز نژاد کرکی رائینی

خاستگاه اصلی این نژاد كوههاي خبر در بافت است و هنوز هم در مناطق مختلف کرمان پرورش داده می شود. جمعیت کنونی این نژاد حدودا ۳۳۰۰۰۰۰ رأس است.

خصوصیات ظاهری:

بز کرکی رائینی اغلب به رنگ سفید بوده و پوشیده از كرك و مو است و به ندرت به رنگ های دیگری مانند سفيد، قهوه اي، سياه و تركيبي از رنگهاي فوق بصورت ابلق و يا ابرش نیز وجود دارند. دم این بزها پوشیده از مو بوده و رنگ آن غالبا سفید، نقره اي و يا تركيبي از رنگهاي سياه و مخلوط با قهوه اي است.

بز کرکی شاخ دار است که این شاخ در بز نر این نژاد ضخيم و تا حدودي پيچيده بوده و در بز ماده آن ظريف و باريك است. طول الیاف کرک این بز بین ۲۳ تا ۳۰ سانتي متر است.

این بزها دارای گردنی کوتاه و پوشیده از كرك و مو هستند. بیش از دو سوم بدن این بزها از مو و مابقی آن از کرک پوشیده شده است. پستان هایی قيفي شكل، نرم و اسفنجي از دیگر خصوصیات ظاهری این بزهاست.

خصوصیات تولیدی:

طول دوره شيردهي بز رائینی حدودا ۱۵۰روز بوده که در طی این زمان به طور متوسط ۵۰ ليتر شیردهی دارد. چربی شیر این بزها نیز حدودا ۴ % است. متوسط تولید کرک این بزها در طول یک سال ۰٫۵ کیلوگرم است.

خصوصیات وزنی:

میانگین وزن این بزها در زمان بلوغ ۳۲ كيلو گرم است.

خصوصیات تولید مثلی:

درصد دوقلوزایی این بزها تقریبا ۳ % است.

بز نژاد خلخالی

بز خلخالی در دشت مغان و شهرستان خلخال و بخشهايي از استان آذربايجان شرقي پرورش داده می شود و جمعیت فعلی آن حدودا ۱۰۰۰۰ رأس تخمین زده می شود.

خصوصیات ظاهری:

رنگ بدن بز خلخالی سیاه و گاهی روشن بوده که با موهای بلند و ضخیم پوشیده شده است. این بزها دارای گوشهایی پهن و کوتاه هستند.

خصوصیات تولیدی:

این بزها در طی یک دوره شیردهی حدودا ۱۳۰ ليتر شیر تولید میکنند. وزن این بزها در هنگام بلوغ تقریبا۴۰ كيلو گرم است.

بز بومی سیستان و بلوچستان:

این بزها بومی استان سیستان و بلوچستان بوده و جمعیت آنها بیش از ۱۶۵۶۰۰۰ رأس برآورد می شود.

خصوصیات ظاهری:

بز این نژاد اغلب به رنگ های سياه، قهوه اي و سفيد دیده می شود. این بزها دارای جثه بزرگ بوده که نشان دهنده توانایی بالایی آنها در تولید شیر است. بزهای نر این نژاد اغلب شاخ دار و بزهای ماده آن فاقد شاخ هستند.

بز بومی سیستان و بلوچستان موی زیادی داشته و دسته ای مو در زیر گلوی آنها و دسته ای مو بر روی پیشانی این بزها نیز دیده می شود. در واقع این بزها علاوه بر ریش دارای کاکل نیز می باشند.

این بزها دارای نیم رخ و سر صاف و مستقیم و ستون فقرات راست هستند.

خصوصیات تولیدی:

بز بومی سیستان و بلوچستان روزانه به طورز متوسط ۱٫۵ ليتر شیردهی دارد. این بزها در طول یک سال ۰٫۷۵ کیلوگرم کرک تولید میکنند.

درصد دوقلوزایی این بزها قابل توجه بوده و حدودا ۳۰ % است. میانگین وزن آنها در هنگام بلوغ نیز به طور میانگین ۳۰ كيلو گرم است.


0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *