گاوگلپایگانی یکی از انواع گاوهای مشهور ایرانی است که بیشتر در استان اصفهان و استان‌هاي مجاور آن پرورش داده میشوند. این گاوها نژادی شیری گوشتی بوده و درصد چربی شیر بالایی در حدود ۶ درصد دارند. گاو گلپایگانی بسیار مقاوم بوده و میتوانند در شرایط مختلف محیطی و کمبود علوفه نیز زنده بماند. در این مطلب قصد داریم شما را با تمام ویژگی های این گاوها آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

مقدمه

پراکنش اصلی این دام ها در شهرهای مختلف استان اصفهان مانند گلپايگان، خوانسار، فريدن، نطنز، زرين شهر، فريدون شهر، فلاورجان، اردستان و اطراف كاشان میباشد. این دامها در استان های مجاور استان اصفهان یعنی استان های چهارمحال بختیاری، شهرهای الیگودرز و ازنا در استان لرستان، شهرهای خمین و دلیجان در استان مرکزی و یزد نیز پرورش داده میشوند.

رنگ بدن گاوهای گلپایگانی

رنگ بدن این گاوها معمولا از سفيد مايل به خاكستري تا سياه يكدست متغیر است. این گاوها ممکن است در رنگ های مختلفی مانند زرد، زرد حنايي، زرد روشن تا تيره قرمز، قهوه‌اي روشن تا تيره خرمايي و … مشاهده شوند. دور پوزه گاوهای گلپایگانی خرمایی و قهوه ای رنگ، اغلب سیاه و گاها سفید رنگ است.

گاو گلپایگانی

دیگر ویژگی های ظاهری

گاو گلپایگانی جثه و سری کوچک، قد کوتاه، دست و پای ظریف، گردنی غالبا کوتاه و در برخی دراز، دمی باریک و بلند و پوزه ای باریک دارند. سم این گاوها گرد و کوچک است و کپل آنها باریک و کشیده میباشد. از دیگر ویژگی های ظاهری این گاوها میتوان به غبغب کوچک، منگوله دم پرمو، پستان هایی کوچک و گرد و حدقه چشم‌كمي برجسته اشاره کرد. این گاوها کوهان دار هستند که در نوع نر این کوهان بزرگتر است. این گاوها اغلب شاخ‌هاي نامشخص‌،كوتاه و هلالي شكل دارند. دیگر خصوصیات ظاهری این نژاد عبارتند از: شكم افتاده، فاصله کم بين پاهاي جلوئي با عقبي و چشمهاي كوچك يا متوسط.

میانگین اندازه های بدنی

اندازه های بدنی گاو گلپایگانی به طور متوسط عبارت است از: طول بدن ۱۶۵ سانتی متر، قطر شكم ۲۰۰، قطر گردن ۸۰، ارتفاع سر ۴۲ و پیشانی ۵/۲۱ سانتی متر

ویژگی های توليدي

طبق آخرین بررسی های انجام شده میانگین توليد شير در طی یک دوره شیردهی حداکثر ۱۷۹۷ كيلوگرم و حداقل ۲۰۴ كيلوگرم و بطور ميانگين ۹۲/۸۲۳ كيلوگرم است. طول دوره شیردهی این گاوها به طور میانگین ۱۸۸روز ( حداقل ۲۴ و حداکثر۴۴۲ روز) برآورد شده است. توليد شير روزانه در گاوهای ماده گلپایگانی به طور میانگین ۳۷/۴ كيلوگرم است. شیر این گاوها خوشمزه و پرچرب است به گونه ای که درصد چربی آن نزدیک به ۶ درصد میباشد که از نظر اقتصادی بسیار حائز اهمیت است. البته در صورت تغذیه مطلوب این میزان به ۷ درصد نیز میرسد. گاو گلپایگانی به طور متوسط در هر دوره شیردهی ۵۸۰ کیلوگرم شیر تولید می کند.

ویژگی های وزنی

متوسط وزن گوساله این نژاد در هنگام تولد حداکثر ۲۹ و حداقل ۸ کیلوگرم است. این گوساله ها در زمان از شیرگیری نیز وزنی در حدود ۲۱ تا ۴۱ کیلوگرم دارند. میانگین افزایش وزن روزانه این گاوها حدودا ۴۷۷ گرم است.

پرورش گاو گلپایگانی

گاو گلپایگانی بیشتر به عنوان یک نژاد شیری شناخته میشود و برای تولید شیر پرورش داده میشود اما گاوهای نر این نژاد نیز برای پروانبدی سود آوری خوبی دارند. این نژاد تولید شیر کمتری نسبت به نژادهای مشهور و اصیل خارجی دارند و بسیاری از دامداران به صورت کنترل نشده ای اقدام به آمیخته گری این نژاد با دیگر گاوهای خارجی مانند گاوهای هلشتاین و بروان سوئیس کرده اند که این کار موجب بروز ناخالصی در این نژاد شده است. این گاوها در طی یک دوره شیردهی حداکثر ۳۰۰۰ لیتر تولید شیر با ۷ درصد چربی دارند. هر چه نژاد این گاوها خالص تر باشد تولید شیر آنها کمتر است اما درصد چربی شیر بالاتر میرود. درصد پروتئین و لاکتوز شیر در گاوهای خالص گلپایگانی و گاوهای حاصل از آمیخته گری تفاوت چندانی ندارد.

ویژگی های برجسته

گاو نژاد گلپایگانی گاوی بسیار مقاوم است و میتواند بازه زمانی ۲۰ درجه زير صفر تا گرمای ۳۰ درجه بالای صفر را تحمل نماید. این نژاد در برابر بیماریهای مانند تيلريوز و پيروپلاسموز بسیار مقاوم است که یک ویژگی بسیار ارزشمند است. از دیگر ویژگی های مهم این گاوها میتوان به مقاومت بالا در برابر شریاط سخت محیطی، سازگاری بالا در برابر تغییرات دمایی و محیطی، نگهداری آسان و تغذیه کم توقع، طول عمر اقتصادی بالا و … اشاره کرد. برخي ویژگی های پرواري گاو گلپايگاني عبارتند از: متوسط ضريب تبديل غذايي ۳۵٫۶، ميانگين افزايش وزن روزانه ۴۷۷ گرم، متوسط وزن در ۱۸ ماهگی ۲۷۴ کیلوگرم، درصد وزن لاشه به وزن زنده حدودا ۱۵ درصد، درصد چربي به لاشه سرد ۸٫۱۳ درصد و درصد استخوان به لاشه سرد در حدود ۵۸٫۱۳ درصد.


فرشاد ذوقی

کار من دامداری است گهگاهی هم مطلبی درباره گوسفندان مینویسم

0 دیدگاه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *